29634d81-2390-4dec-bbb6-0ef1ec13335c Gemeentelijke bermen in Overijssel De volledige titel van het rapport is Gemeentelijke bermen in Overijssel; over natuurwaarde en beheer. Het is in 2019 gepubliceerd door de provincie Overijssel. De auteur van het rapport is P. Bremer. SAMENVATTING - In april 2019 hebben Gedeputeerde Staten van Overijssel “De staat van de biodiversiteit in Overijssel” uitgebracht. Met veel planten- en dierensoorten gaat het goed maar er zijn ook soorten waarmee het minder goed gaat. Met name in het agrarisch cultuurlandschap neemt de biodiversiteit nog steeds af. De intensivering van het agrarisch landgebruik speelt hier een belangrijke rol. Daarom wil de provincie toe naar een natuur inclusieve landbouw. Dit zal echter enige tijd vergen. Een maatregel die wel op korte termijn breed ingezet kan worden en positief werkt voor de biodiversiteit is het natuurvriendelijk of ecologisch bermbeheer. Bermen en de naastgelegen bermgreppels of bermsloten zijn belangrijk als leefgebied voor planten en dieren. Het rijk en de provincie Overijssel voeren het ecologisch bermbeheer al vele jaren uit. Maar de meeste bermen zijn bij de gemeenten in beheer. We weten echter nog weinig over de gemeentelijke bermen. Welke waarden hebben ze nu? Hoe ziet het bermbeheer er uit? Kan de biodiversiteit in gemeentelijke bermen verbeterd worden en zo ja hoe? In dit rapport wordt op deze vragen ingegaan. In dit rapport wordt de term ecologisch bermbeheer gebruikt. Dit houdt in dat de bermen jaarlijks, maar niet te vroeg, geheel gemaaid worden en dat het maaisel wordt afgevoerd. Afvoer kan direct of tegelijk met het maaien, maar beter is het om het maaisel een of twee dagen te laten liggen en dan af te voeren (hooien). Hierdoor vindt een verarming of verschraling van de bodem plaats. Er komen immers minder nutriënten in de bodem omdat ze met het gewas worden afgevoerd. Door de verschraling neemt de soortenrijkdom toe en komen er meer bloeiende planten voor. Daar profiteren insecten weer van. Deze insecten zijn weer een voedselbron voor bijvoorbeeld vogels. Wat betreft het aantal bijzondere soorten in bermen zijn er grote verschillen tussen de gemeenten. In eerste instantie heeft dit te maken met de totale lengte aan wegen per gemeente. Hoe meer weglengte per gemeente aanwezig is des te groter is het aantal bijzondere plantensoorten. Daarnaast zijn er verschillen die samenhangen met het landschap, geschiedenis en het beheer. In totaal zijn in de gemeentelijk bermen en bermsloten 143 soorten waargenomen die op de landelijke Rode Lijst staan, het zijn soorten met landelijk een negatieve trend, 90 soorten zijn als provinciaal bedreigd aan te duiden, ze hebben in de provincie een negatieve trend. Bedreigde soorten die het meest zijn waargenomen zijn o.a. Blauwe knoop, Brede waterpest en Wilde gagel. De gemeenten Zwolle, Ommen en Dinkelland scoren het hoogste aantal Rode Lijst soorten. Als uit wordt gegaan van zowel landelijk of provinciaal bedreigde soorten dan scoort de gemeente Deventer ook goed. Het percentage ecologisch bermbeheer per gemeente varieert van 0 tot 100 procent. Het is gemiddeld over alle gemeenten 30 procent, maar bij een gewogen gemiddelde is dit 35 procent. De trend is positief. De afgelopen jaren zijn enkele gemeenten overgegaan naar ecologisch beheer, o.a. gemeente Tubbergen en Staphorst. In zes gemeenten worden alle bermen in het buitengebied ecologisch beheerd. De gemeente Zwolle voert van al die gemeenten dit beheer al het langst uit in het buitengebied. Ook de gemeente Hof van Twente heeft al een lange traditie. Over het algemeen, mogelijk ingegeven door smalle bermen, wordt er ecologisch gemaaid. Van `hooien` is maar een enkele keer sprake. Naast een analyse van het bermbeheer besteedt het rapport ook aandacht aan andere ingrepen die de biodiversiteit negatief kunnen beïnvloeden. Bij het ophogen van bermen is schrale grond gewenst en bij schrapen van bermen is het van belang stukken te laten staan en rekening te houden met groeiplaatsen van bijzondere plantensoorten. Voor de aanleg van kabels in de bermen hoeft niet altijd de gehele berm omgespit te worden. Het komt regelmatig voor dat bermsloten gedempt worden. Bijvoorbeeld omdat de weg verlegd moet worden, de gedempte sloot als landbouwgrond gebruikt gaat worden of voor natuurontwikkeling. Vooral in de gemeenten Staphorst en Zwolle zijn belangrijke natuurwaarden verloren gegaan door dergelijke dempingen. K:\BAB-Archief\2019\190100 190100_022 https://www.geoportaaloverijssel.nl/attachment/29634d81-2390-4dec-bbb6-0ef1ec13335c/022_2019_Bermen_gemeenten_rapport.pdf Rapport Onderzoek Provincie Overijssel: eenheid Publieke Dienstverlening Provincie Overijssel Provincie Overijssel Geen restricties De bron mag ook voor externe partijen vindbaar zijn Adobe Acrobat: PDF P. Bremer 2019-12-13 2024-08-26 theme: floraFauna theme: natureLandscape Nederlands 52.115 7.090 52.853 5.791