43da3e73-9390-4a4b-a6e3-703e48809483 Meten is weten De volledige titel van het rapport is Meten is weten! Over veranderingen in de plantengroei op het Overijssels platteland. Het is geschreven door P. Bremer, M. Horsthuis en P. Hendriksma en in juni 2004 gepubliceerd door de provincie Overijssel. SAMENVATTING - In 1990-1991 is de uitgangssituatie vastgelegd voor het Provinciaal Botanisch Meetnet in Overijssel. In 1998-1999 vond de eerste herhalingsronde plaats. In het voorliggende rapport worden de resultaten weergegeven. Als basis van het meetnet is gekozen voor het kilometerhok waarbinnen landschapsobjecten zijn bemonsterd. Landschapsobjecten zijn bijvoorbeeld houtwallen, sloten of wegbermen. Per landschapsobject is voor gemiddeld drie 50-meter lijnstukken aangegeven welke van de bijna 600 in Overijssel gekarteerde aandachtsoorten voorkomen. De aanwezigheid van deze aandachtsoorten in landschapsobjecten of secties vormt de basis van de vergelijking. In het kader van deze rapportage zijn vergelijkingen gemaakt op drie niveaus: kilometerhokken, landschapsobjecten en secties. Wanneer gekeken wordt op het niveau van de meetnetlocatie dan is het aantal waargenomen soorten gelijk gebleven. Meetbare veranderingen vinden op een lager schaalniveau plaats, op het niveau van secties en landschapsobjecten. De botanische rijkdom per sectie is gemiddeld per jaar met 1 procent achteruitgang. Op het niveau van landschapsobject gaat het om een gemiddelde jaarlijkse achteruitgang van 0,3 procent. De botanische rijkdom van het cultuurgrasland was tijdens de eerste ronde al laag en is sindsdien verder achteruitgegaan als gevolg van het draineren, scheuren en opnieuw inzaaien. Slootkanten en greppels vertonen een achteruitgang als gevolg van demping en veranderingen in het beheer. In houtwallen en singels werden geen significante veranderingen geconstateerd. In bossen is sprake van een toename van de botanische rijkdom in de droge loofbossen. Droge loofbossen worden ouder en door de lichte toename van voedingsstoffen vestigen zich soorten van bossen. In het naaldbos was echter sprake van een achteruitgang. In bermen is de botanische rijkdom hetzelfde gebleven. Het voorgaande samenvattend kan worden gesteld dat vooral soorten in het boerenlandschap onder druk staan. In het Provinciaal Botanisch Meetnet zijn 333 aandachtsoorten gekarteerd, 54,6 procent van deze soorten konden statistisch worden getoetst op vooruitgang of achteruitgang. Bij 19 soorten werd een significante achteruitgang geconstateerd, waaronder soorten kenmerkend voor natte hooilanden en zure moerassen. Bij 29 soorten werd een vooruitgang geconstateerd, waaronder relatief veel soorten van loofbossen. Deze vooruitgang heeft te maken met het ouder worden van het bos -toename Hulst, Wilde kamperfoelie- en vermesting -onder andere Robertskruid, Zwanenbloem-. Wat betreft de mate van voorkomen geldt dat algemene soorten algemener zijn geworden. In het kader van het meetnet zijn aanvullende gegevens verzameld voor een aantal voor het beleid relevante soorten. Dit zijn soorten die van het beleid een grotere aandacht krijgen, bijvoorbeeld omdat ze landelijk en Europees gezien beschermd zijn of bepaalde bijzondere natuurkwaliteiten en milieukwaliteiten representeren. In het kader van deze rapportage is de huidige kennis voor wat betreft deze soorten op een rij gezet. De Dotterbloem, een kenmerkende soort voor botanisch belangrijke sloten en watergangen, blijkt gemiddeld per jaar met bijna 2 procent achteruit te gaan als gevolg van slootdempingen en veranderingen in de wijze van het schonen van sloten. De Slanke sleutelbloem komt in Twente voor en geldt als visitekaartje voor de beekbegeleidende bossen. Van deze soort zijn de afgelopen 15 jaar vooral kleine populaties verdwenen. De hele Twentse populatie gaat achteruit met 2,7 procent per jaar! Ook de Blauwe knoop, een kenmerkende soort van soortenrijke natte graslanden, is significant afgenomen als gevolg van een veranderd beheer en vermesting. De Wilde kievitsbloem, een van de meest typische Overijsselse soorten is teruggedrongen tot buitendijkse gebieden. Belangrijk leefgebied is verloren gegaan zuidelijk van Zwolle. Van een aantal soorten zijn populaties in hun geheel veiliggesteld, onder andere Muurbloem, bepaalde soorten orchideeën, die nog enkel in reservaten voorkomen. Andere soorten zijn begunstigd door herstelmaatregelen dan wel door de aanleg van nieuwe natuur, onder andere Wijdbloeiende rus en Draadgentiaan. K:\BAB-Archief\2019\190100 190100_039 https://www.geoportaaloverijssel.nl/attachment/43da3e73-9390-4a4b-a6e3-703e48809483/039_2004_Meten_is_weten,_Over_veranderingen_in_de_plantengroei_op_het_Overijssels_platteland.pdf Rapport Onderzoek Provincie Overijssel: eenheid Publieke Dienstverlening Provincie Overijssel Provincie Overijssel Geen restricties De bron mag ook voor externe partijen vindbaar zijn Adobe Acrobat: PDF P. Bremer, M. Horsthuis en P. Hendriksma 2004-06-30 2024-08-26 theme: floraFauna theme: natureLandscape Nederlands 52.115 7.090 52.853 5.791