623bad86-3537-48a7-96c9-8fb6f476e0cb Intensieve veehouderij, zure regen en epifytische korstmossen De titel van het rapport is Intensieve veehouderij, zure regen en epifytische korstmossen. Het is gepubliceerd door de provincie Overijssel op 30 november 1987. De auteur is dr. H.W. van Dijk. SAMENVATTING - In 1986 werd in vrijwel geheel Overijssel de vegetatie van epifyten - op boomschors groeiende korstmossen, lichenen, mossen en algen-geïnventariseerd. De nadruk lag hierbij op de korstmossen, die bij veel onderzoeken zeer indicatief ten aanzien van luchtverontreinigingsfactoren zijn gebleken. De doelstelling van het onderzoek was drieërlei, het maken van een vergelijking in de tijd, het relateren van de inventarisatie aan luchtverontreinigingsfactoren en tenslotte nagaan of de vegetatie van epifyten de verschillen in bosvitaliteit weerspiegeld. Bij de luchtverontreinigingsfactoren die met de epifyten werden gecorreleerd, lag de nadruk op de invloed die de intensieve veehouderij via haar ammoniakemissie heeft. De vooral door de intensieve veehouderij verhoogde ammoniakdeposities blijken plaatselijk zeer nadelig voor de vitaliteit van bossen en ecosystemen als heiden en vennen. In tegenstelling tot andere belangrijke componenten van luchtverontreiniging bv. zwaveldioxiden, stikstofoxiden zijn de ammoniakemissies en -deposities moeilijk via een chemisch meetnet te bepalen. In het verlengde van de drie genoemde doelstellingen werd daarom nagegaan in hoeverre de epifyten-vegetatie in een biologisch meetnet voor ammoniakparameters kan worden gebruikt. Ten behoeve van de eerste doelstelling, de vergelijking in de tijd, werden monsterpunten gekozen die reeds omstreeks 1972 geïnventariseerd werden. Het totale aantal soorten dat op de monsterpunten werd aangetroffen was globaal gelijk aan het aantal dat tijdens de inventarisatie van 1972 werd aangetroffen, enkele gevoelige soorten zijn tussen 1972 en 1986 verdwenen terwijl enkele zg. stikstof minnende soorten nieuw verschenen. Opmerkelijk was dat het aantal soorten epifyten per monsterpunt heel sterk was toegenomen tussen 1972 en 1986, van gemiddeld 10 tot circa 16. De toename van het aantal soorten was niet overal gelijk. In het westen en met name noordwesten van Overijssel was sprake van een stabilisatie tot een geringe toename, terwijl in Twente -vooral het zuidoosten- sprake was van een zeer grote toename van het hier in 1972 erg lage aantal soorten. De toename van het aantal soorten per monsterpunt is hoofdzakelijk toe te schrijven aan het algemener worden van een groot aantal zg. stikstof minnende soorten epifytische korstmossen, een klein aantal zuurminnende en S02-resistente soorten nam in deze zelfde periode sterk af. De toename van stikstof minnende soorten en de afname van de zuurminnende soorten was het duidelijkst in de gebieden waarin de intensieve veehouderij sterk is toegenomen, omgeving Raalte en Ambt-Delden. Van de luchtverontreinigingsfactoren waren tussen 1972 en 1986 de concentratie S02 in de buitenlucht en de ammoniakemissie licht gedaald respectievelijk sterk toegenomen. Van de ammoniak-factoren bleken de “korte-afstand-factoren”, afstand tot maisakkers waarop mest gedumpt wordt, maar vooral afstand tot bedrijfsgebouwen van de intensieve veehouderij waaruit sterke ammoniakemissie plaatsvindt, sterk bepalend voor de samenstelling van de epifyten-vegetatie. Hoe dichter bij maisakkers en stallen, des te frequenter en in des te groter hoeveelheid komen de stikstof minnende epifyten voor op eiken terwijl de zuurminnende soorten een tegengestelde tendens vertonen. De derde doelstelling hield in het onderzoeken van de relatie tussen de epifytenvegetatie met de bosvitaliteit. De conclusie is dat er nauwelijks relaties zijn aan te geven tussen de epifyten-vegetatie op vrijstaande eiken en de vitaliteit van nabij gelegen bossen. Wel bleek de bosvitaliteit duidelijk significant en positief gecorreleerd met parameters van ammoniakemissie en-depositie. De resultaten van het hier beschreven onderzoek bieden een goede basis voor een biologisch meetnet. Dit meetnet kan worden gebruikt om de effectiviteit van maatregelen ter beperking van de ammoniakemissie vanuit de landbouw te bepalen. Het effectief terugdringen van ammoniakemissies zal op den duur tot gevolg hebben dat frequentie en hoeveelheid van de stikstof minnende epifyten zal teruglopen. K:\BAB-Archief\2019\190129 190129_044 https://www.geoportaaloverijssel.nl/attachment/623bad86-3537-48a7-96c9-8fb6f476e0cb/044_1987_Intensieve_veehouderij,_zure_regen_en_epifytische_korstmossen.pdf Rapport Onderzoek Provincie Overijssel: eenheid Publieke Dienstverlening Provincie Overijssel Provincie Overijssel Geen restricties De bron mag ook voor externe partijen vindbaar zijn Adobe Acrobat: PDF 1987-11-30 2024-08-27 theme: natureLandscape theme: floraFauna Nederlands 52.115 7.090 52.853 5.791