Direct naar hoofdinhoud
Logo provincie Overijssel, ga naar homepage

Bestandsbeschrijving Geoportaal https://www.geoportaaloverijssel.nl

Bestandsnaam: Historische infrastructuur (lijnen) (Omgevingsvisie en -verordening 2023)

Samenvatting: De historische infrastructuur in dit lijnenbestand geeft alle transportaderen weer die in het verleden van regionaal belang zijn geweest. Dat zijn wegen, smalsporen en spoorwegen. Overijssel kende tot in de 19e eeuw uitgestrekte woeste gronden. De kerktorens van de nederzettingen vormden daarom vaak de enige oriëntatiepunten en bepaalde, naast de ondergrond, mede de richting van de weg. Ook belangrijke regionale routes volgden deze tracés, in tegenstelling tot de snelwegen die de nederzettingen juist vermijden. Een uitzondering vormden de Hessenwegen. In de winter waren laaggelegen gebieden vaak zo vochtig dat ze onbegaanbaar werden. Hierdoor moest men de hoger gelegen gebieden opzoeken zoals dijken, oeverwallen van beekjes en ruggen in het landschap. Wanneer de natte gebieden zo groot waren dat men ver moest omreizen werden soms verhoogde tracés aangelegd om zo een weg te creëren die ook in de winter begaanbaar bleef. In de zomer waren met name de hooggelegen ruggen zo droog dat de zandpaden mul werden. De paden werden op deze plaatsen regelmatig verlegd om te voorkomen dat karren vast kwamen te zitten. Toch bleven de routes die werden gevolgd in grote lijnen hetzelfde, waardoor ze op kaart konden worden gezet. De historische routes zijn dus sterk verbonden met het landschap en de ontwikkeling van nederzettingen in het verleden. In de 19e eeuw werd vervoer over land geleidelijk gemechaniseerd. Via spoorwegen konden goederen en personen veel sneller en in grotere aantallen worden vervoerd dan via de oude landwegen. De nationale en regionale spoorlijnen zijn voor het overgrote deel nog steeds in gebruik. De stoomtramlijnen zijn in de jaren 1930 en 1940 vrijwel allemaal verdwenen, de tracés van deze lijnen zijn vaak nog deels in het landschap te herkennen. Ze vormen een herinnering aan een belangrijke periode in de Nederlandse geschiedenis.

Toepassingsschaal: 1:10000

Ruimtelijk schema: Vector

Doel van vervaardiging: Actualisatie Omgevingsvisie en -verordening 2023. Besluitnummer: PS23-001103.

Laatste wijziging bestand: 08-11-2023

Gebruiksbeperkingen: Geoportaal extern

Aanvullende informatie: nederzettingsvormen

Eigenaar van het bestand

Naam organisatie: Provincie Overijssel

Rol organisatie: eigenaar

Website: https://www.overijssel.nl

Naam contactpersoon: team Data, Informatie, GIS en Innovatie

Rol contactpersoon: beheerder

E-mail: kennishub@overijssel.nl

Adres: Postbus 10078

Postcode: 8000 GB

Plaats: Zwolle

Provincie: Overijssel

Land: NL

Auteur bestandsbeschrijving

Naam organisatie: Provincie Overijssel

Rol organisatie: eigenaar

Website: https://www.overijssel.nl

Naam contactpersoon: team Data, Informatie, GIS en Innovatie

Rol contactpersoon: beheerder

E-mail: kennishub@overijssel.nl

Adres: Postbus 10078

Postcode: 8000 GB

Plaats: Zwolle

Provincie: Overijssel

Land: NL

Distributeur van het bestand

Naam organisatie: Provincie Overijssel

Rol organisatie: distributeur

Website: https://www.overijssel.nl

Naam contactpersoon: team Data, Informatie, GIS en Innovatie

Rol contactpersoon: beheerder

E-mail: kennishub@overijssel.nl

Adres: Postbus 10078

Postcode: 8000 GB

Plaats: Zwolle

Provincie: Overijssel

Land: NL

Beschrijving geografisch gebied: Provincie Overijssel

Omgrenzende rechthoek in decimale graden

Minimum x-coördinaat: 5.793

Maximum x-coördinaat: 7.061

Minimum y-coördinaat: 52.115

Maximum y-coördinaat: 52.851

Code referentiesysteem: https://www.opengis.net/def/crs/EPSG/0/28992

Organisatie referentiesysteem: EPSG

Voltooiing bestand: 16-07-2013

Publicatie bestand: 01-03-2024

Laatste wijziging bestand: 08-11-2023

Herzieningsfrequentie bestand: Onregelmatig

Laatste wijziging bestandsbeschrijving: 23-09-2026

Alternatieve titel: O2.OW_cwk_hist_infra_arc (O2/APK2023)

Status: Compleet

Versie: Actualisatie Omgevingsvisie en -verordening 2023

Algemene beschrijving herkomst: Kenniscentrum Landschap, https://www.rug.nl/research/kenniscentrumlandschap/

Geometrische nauwkeurigheid: Nieuwe lijnen zijn ingetekend op basis van historisch kaartmateriaal aangeleverd door de provincie Overijssel en gevectoriseerd aan de hand van de TOP10NL-kaart van het Kadaster.

Uitgevoerde bewerkingen

Beschrijving: Wegen Binnen dit onderdeel vallen doorgaande middeleeuwse wegen en wegen uit de zeventiende eeuw. De wegen zijn ingedeeld in drie categorieën. De wegen zichtbaar op de kaart van Sgrooten dateren ten minste uit 1575. Dit wegenbestand is aangevuld met wegen die zichtbaar zijn op de kaart van Ten Have, maar niet op die van Sgrooten, deze wegen bestonden zeker in 1648. Vervolgens zijn belangrijke regionale verbindingen ingetekend die zichtbaar waren op de bonnekaart van 1900, maar nog niet waren aangemerkt als oudere historische weg. Historische tracés die nog bestaan zijn ingetekend op basis van TOP10NL. De weg is vanuit de oude manuscriptkaart visueel door de tijd gevolgd, door steeds nieuwere kaarten over de oude heen te plaatsen. Hierbij moet in acht worden genomen dat wegen in het verleden dynamisch waren: in een heidelandschap werd een kapotgereden karrenspoor vaak verlaten om elders een nieuw spoor te creëren. Op een gegeven moment is één van deze sporen verhard en benoemd tot de officiële route. Deze officiële route is ingetekend. Wanneer een deel van een historisch tracé niet meer aanwezig was, is het ingetekend met de vermelding niet aanwezig op basis van historische kaarten. In enkele gevallen was een deel van het tracé alleen weergegeven op kaarten ouder dan 1832, die topografisch zeer gebrekkig waren. Dergelijke tracés zijn wel ingetekend, maar met de vermelding vermoed tracé. Andere wegen liepen door vochtig terrein en waren soms moeilijk begaanbaar. Soms werd het tracé van de weg opgehoogd om te zorgen voor betere toegankelijkheid. Dergelijke wegen hebben vaak een dijknaam gekregen. Wegen met een verhoogd tracé dat op deze wijze samenhangt met het historisch cultuurlandschap zijn met een speciale legenda-eenheid aangegeven. Spoorwegen Dit onderdeel bevat alle spoorwegen die nog geheel of gedeeltelijk aanwezig zijn in de provincie. Spoorwegen zijn ingetekend als aanwezig, wanneer het gehele spoor nog bestaat, maar ook als in het landschap het tracé nog goed te volgen is door verhogingen, kavelsloten of wegtracés. Stoomtramtracés zijn op dezelfde wijze ingetekend, maar hebben een eigen legenda-eenheid gekregen. Er is gekozen voor een legenda-eenheid die als overlay gebruikt kan worden op wegen, omdat de trams soms gebruik maakten van de normale verkeerswegen. Smalsporen zijn spoorlijnen die specifiek zijn gebruikt door fabrieken of door de verveningsindustrie.

Uitgevoerde bewerkingen

Beschrijving: Update 29-12-2014: Spoorlijn Glanerbrug-Losser toegevoegd. Stroomtramlijn Oldenzaal-Gronau toegevoegd.

Datum: 29-12-2014

Uitgevoerde bewerkingen

Beschrijving: Afgeleid van: B7.cwk_hist_infra_arc (b7\b73) - Onderdeel van Cultuurhistorische Waardenkaart Overijssel

Datum: 12-04-2017

Uitgevoerde bewerkingen

Beschrijving: INHOUD ATTRIBUTENTABEL: OBJECTID: Uniek identificatienummer binnen dit bestand. IND_CULT_DIS: Geeft aan binnen welke cultuurhistorische discipline de cultuurhistorische waarden vallen. Waarde(n): 2, historisch cultuurlandschap code domain 0 aardkunde 1 archeologie 2 historisch cultuurlandschap 3 historische bouwkunde 4 immaterieel erfgoed IND_THEMA: Geeft aan binnen welk thema de cultuurhistorische waarden vallen. Waarde(n): 5, infrastructuur code domain 0 industrie 1 religie 2 defensie 3 wonen 4 waterbeheer 5 infrastructuur 6 landbouw 7 landgoederen IND_PERIODE: Geeft aan binnen welke periode de cultuurhistorische waarden vallen. Waarde(n): 3, volle en late middeleeuwen; 4, vroegmoderne tijd; 5, moderne tijd; 6, nieuwste tijd code domain 0 vroege prehistorie 1 late prehistorie 2 romeinse tijd en vroege middeleeuwen 3 volle en late middeleeuwen 4 vroegmoderne tijd 5 moderne tijd 6 nieuwste tijd IND_OBJ_GROEP: Geeft aan binnen welke groep de cultuurhistorische waarden vallen. Waarde(n): 8, historische infrastructuur code domain 0 landgoederen 1 steden met stadsrechten 2 veenontginning 3 kamp- en esontginningen 4 oeverwalontginning 5 ontginningsbossen 6 ruilverkaveling 7 boerderijtypen 8 historische infrastructuur 9 dijkenstelsels 10 afwatering 11 verdedigingslinies 12 landgoedbossen 13 historische dorpskernen met uitbreiding 14 nederzettingsvormen IND_OBJ_BESCHR: Geeft aan bij welke groep de cultuurhistorische waarden binnen deze laag vallen. In het geval van de dijkenstelsels zijn er de onderstaande mogelijkheden. Waarde(n): Lijn: route (tenminste aanwezig in 1575); route (tenminste aanwezig in 1648); route (tenminste aanwezig in 1900); spoorweg; stoomtramlijn; smalspoor; verhoogde ligging (dijk). IND_OBJ_NAAM: In deze kolom staan de namen van de cultuurhistorische waarden. Bij het benamen is uitgegaan van de meest recente naam, vaak zoals aangegeven op de topografische kaart. IND_OBJ_AANW: Geeft aan of de cultuurhistorische waarden nog aanwezig of verdwenen zijn. Cultuurhistorische waarden zijn nog aanwezig wanneer er in het landschap nog herkenbare elementen zichtbaar zijn. In een enkel geval kan ook de vermoedelijke locatie worden aangegeven. Het is dan niet duidelijk waar de cultuurhistorische waarde exact gelegen heeft, waardoor het niet met zekerheid te zeggen is of de cultuurhistorische waarden nog aanwezig zijn of niet. Waarde(n): 0, nee; 1, ja; 2, vermoedelijke locatie code domain 0 nee 1 ja 2 vermoedelijke locatie IND_ENSEMBLE: Geeft aan wat de ensemblewaarde is van het element. Dit wil zeggen in hoeverre de historische context van het element nog aanwezig is in de nabije omgeving. Waarde(n): 0, laag; 1, gemiddeld; 2, hoog; 3, zeer hoog IND_KENMERK: Geeft aan wat de kenmerkendheid is van het element. Dit wil zeggen in hoeverre het element past binnen het perfecte voorbeeld van zijn soort. Waarde(n): 0, laag; 1, gemiddeld; 2, hoog; 3, zeer hoog IND_GAAFHEID: Geeft aan wat de gaafheid is van het element. De score valt hoger uit naarmate het element in betere staat is (niet beschadigd) en onveranderd is sinds het moment van aanleg. Waarde(n): 0, laag; 1, gemiddeld; 2, hoog; 3, zeer hoog IND_ZELDZAAM: Geeft aan wat de zeldzaamheid is van het element. Dat wil zeggen de zeldzaamheid van dergelijke elementen binnen de provincie Overijssel. Een enkele maal is een uitzondering gemaakt wanneer een element binnen Overijssel minder zeldzaam is, maar wel heel zeldzaam binnen Nederland of Europa. Waarde(n): 0, laag; 1, gemiddeld; 2, hoog; 3, zeer hoog IND_WAARDE: Geeft de totaalwaarde weer van het element en is berekend door de score bij de ensemblewaarde, kenmerkendheid, gaafheid en zeldzaamheid op te tellen. Waarde(n): 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 IND_WAARDERING: Geeft de totaalwaardering van het element weer. Deze waardering volgt uit de totaalwaarde. Er is gebruik gemaakt van de volgende omrekentabel: Totaalwaarde Waardering 0-3 0 4-7 1 8-10 2 11-12 3 Waarde(n): 0, laag; 1, gemiddeld; 2, hoog; 3, zeer hoog IND_OBJ_KENMERK: Geeft belangrijke kenmerken weer die het element kan, maar niet per definitie hoeft te bezitten. De kenmerken zijn per waarde van ind_obj_beschr (attribuut 1.5) gelijk. PRIMAID: Unieke identifier ten behoeve van codering in PRIMA. CD_VISIE: Uniek nummer om de link te maken met de tekst in de omgevingsvisie. BUITEN: Gelegen binnen of buiten de provincie Overijssel ( 0 = binnen, 1 = buiten). CD_VERORD: Uniek nummer om de link te maken met de tekst in de omgevingsverordening. SHAPE: Geometrie van het object.

Beschrijving brondata: Christiaan Sgrooten (1575), Ten Have (1648), Wit (1672), Hattinga (1754), Hottinger Atlas (1787), Huguenin (1824), Krayenhoff (1829), Veldminuten Topografische Militaire Kaart (1840) (TMK); Chromotopografische kaart van Nederland (eind 19e eeuw – 1935) (Bonnebladen); TOP25 (1950), TOP25 (2002), TOP10NL (2013).

Onderwerp: Maatschappij

Onderwerp: Grenzen

Thesaurus trefwoorden: Thesaurus van Overijssel

Publicatie datum thesaurus: 10-01-2019

Trefwoord: cultuurbehoud

Trefwoord: cultuurbeleid

Trefwoord: cultuurlandschappen

Trefwoord: landschapsbeheer

Trefwoord: natuur

Trefwoord: natuur en landschap

Trefwoord: natuur, bos en landschap

Trefwoord: geschiedenis

Trefwoord: verkeer en vervoer

Trefwoord: spoorwegen

Trefwoord: waterwegen

Thesaurus trefwoorden: GEMET - Concepts, version 2.4

Publicatie datum thesaurus: 13-01-2010

Trefwoord: cultuurbeleid

Trefwoord: landschapsbeheer

Trefwoord: geschiedenis

Trefwoord: verkeer

Trefwoord: vervoer over land

Trefwoord: spoorvervoer

Trefwoord: vervoer

Trefwoord: spoorweg

Trefwoord: spoorwegnet

Trefwoord: kanaal

Trefwoord: waterweg

Gebruiksbeperkingen: Geoportaal extern

Gebruiksbeperkingen: Downloadable data

Overige beperkingen: https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl

Overige beperkingen: Geen beperkingen

(Juridische) toegangsrestricties: Overige beperkingen

Metadata unieke identifier: 56bbffd4-7529-4d37-af68-b6302700c6bc

Metadata taal: Nederlands

Metadata karakterset: utf8

Metadata hiërarchieniveau: Dataset

Metadata standaard naam: ISO 19115

Metadata standaard versie: Nederlands metadata profiel op ISO 19115 voor geografie 2.1.0

Taal van de bron: Nederlands

Karakterset van de bron: utf8

Unieke identifier: 036cde40-613e-4ac9-b8e9-313aa3abe580

Gerelateerde dataset: veenontginningen, 22-08-2013

Gerelateerde dataset: kamp-, es- en heideontginningen, 22-08-2013

Gerelateerde dataset: ruilverkavelingen, 22-08-2013

Gerelateerde dataset: historische infrastructuur, 22-08-2013

Gerelateerde dataset: dijkenstelsels, 22-08-2013

Gerelateerde dataset: afwatering, 22-08-2013

Gerelateerde dataset: verdedigingslinies, 22-08-2013

Gerelateerde dataset: historische (dorps)kernen met uitbreiding, 22-08-2013

Gerelateerde dataset: steden met stadsrechten, 22-08-2013

Gerelateerde dataset: nederzettingsvormen, 22-08-2013

Niveau kwaliteitbeschrijving: Dataset

Niveau kwaliteitbeschrijving: Dataset

Deze gegevens worden beschikbaar gesteld door het Geoportaal van Overijssel: https://www.geoportaaloverijssel.nl

In het Geoportaal staan actuele kaarten en beschrijvingen van die kaarten.

Ter referentie zijn vaak ook nog oudere kaarten beschikbaar gesteld.

De provincie Overijssel stelt zoveel mogelijk kaarten als "open data" voor iedereen beschikbaar.

Heeft u suggesties of vragen? Stuur dan een email naar kennishub@overijssel.nl

Zie proclaimer: https://www.overijssel.nl/over-overijssel/proclaimer