Bestandsnaam: Verdedigingslinies (vlakken) (Omgevingsvisie en -verordening 2023)
Samenvatting: De vroegste objecten die in dit vlakkenbestand voorkomen zijn walburgen en deze hebben hun oorsprong in de late Romeinse tijd of vroege middeleeuwen. Ze zijn nog vaak als kern van een dorp of stad zichtbaar. In de middeleeuwen werd aan strategisch geplaatste dorpen stadsrechten gegeven waardoor deze vestingwerken mochten aanleggen. De verdedigingswerken waarvan we tegenwoordig nog sporen kunnen zien (aarden wallen en grachten) stammen echter vaak uit de vroegmoderne tijd. Na de middeleeuwen werden ook in het veld linies aangelegd om vijanden een halt toe te kunnen roepen voordat ze de agrarische gebieden konden plunderen. De Loozensche linie en de Mekkelhorsterlinie vallen hieronder. Linies konden bestaan uit ondoordringbare landweren, bestaande uit wallen met doornstruiken, en uit schansen. In de vroegmoderne tijd waren veengebieden een belangrijk onderdeel van de linies, want zij waren grote obstakels voor legers. Deze veengebieden werden ook gebruikt door boeren die deze gebieden actief ontwaterden. Ook van de IJssel werd gebruikt gemaakt als natuurlijk obstakel. Helaas is van de vroegere IJssellinie, bedacht door Menno van Coehoorn rond 1700, te weinig informatie beschikbaar om een goed beeld te kunnen geven van deze verdedigingslinie. Van de latere IJssellinie is dat wel mogelijk. In het begin van de jaren 50 van de 20e eeuw werd in de IJssel bij Olst een beweegbare stuw aangelegd. Mede hiermee kon een groot gebied geïnundeerd worden om zo tanks de doorgang te verhinderen. Bij deze IJssellinie werden ook vele bunkers met verdedigingsgeschut aangelegd.
Toepassingsschaal: 1:10000
Ruimtelijk schema: Vector
Doel van vervaardiging: Cultuurhistorische Waardenkaart Overijssel
Laatste wijziging bestand: 08-11-2023
Gebruiksbeperkingen: Geen gebruiksbeperkingen
Eigenaar van het bestand
Naam organisatie: Provincie Overijssel
Rol organisatie: eigenaar
Website: https://www.overijssel.nl
Naam contactpersoon: team Data, Informatie, GIS en Innovatie
Rol contactpersoon: beheerder
E-mail: kennishub@overijssel.nl
Adres: Postbus 10078
Postcode: 8000 GB
Plaats: Zwolle
Provincie: Overijssel
Land: NL
Auteur bestandsbeschrijving
Naam organisatie: Provincie Overijssel
Rol organisatie: auteur
Website: https://www.overijssel.nl
Naam contactpersoon: team Data, Informatie, GIS en Innovatie
Rol contactpersoon: beheerder
E-mail: kennishub@overijssel.nl
Adres: Postbus 10078
Postcode: 8000 GB
Plaats: Zwolle
Provincie: Overijssel
Land: NL
Distributeur van het bestand
Naam organisatie: Provincie Overijssel
Rol organisatie: distributeur
Website: https://www.overijssel.nl
Naam contactpersoon: team Data, Informatie, GIS en Innovatie
Rol contactpersoon: beheerder
E-mail: kennishub@overijssel.nl
Adres: Postbus 10078
Postcode: 8000 GB
Plaats: Zwolle
Provincie: Overijssel
Land: NL
Omgrenzende rechthoek in decimale graden
Minimum x-coördinaat: 5.94089620702768
Maximum x-coördinaat: 7.08796117960355
Minimum y-coördinaat: 52.1259760205836
Maximum y-coördinaat: 52.8221186091466
Code referentiesysteem: https://www.opengis.net/def/crs/EPSG/0/28992
Organisatie referentiesysteem: EPSG
Voltooiing bestand: 16-10-2013
Publicatie bestand: 15-02-2023
Laatste wijziging bestand: 08-11-2023
Volgende herziening bestand: 15-05-2025
Herzieningsfrequentie bestand: Onregelmatig
Laatste wijziging bestandsbeschrijving: 08-06-2024
Alternatieve titel: O2.OW_cwk_verdlinies_polygon (O2/APK2023)
Status: Compleet
Dataset metadata url: https://www.geoportaaloverijssel.nl/metadata/dataset/674c856b-49f8-46aa-bcdc-c135b8e600c4
Versie: Actualisatie Omgevingsvisie en -verordening 2023
Algemene beschrijving herkomst: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE); Cultuurhistorische Waardenkaart Overijssel; Kenniscentrum Landschap Rijksuniversiteit Groningen: https://www.rug.nl/research/kenniscentrumlandschap
Uitgevoerde bewerkingen
Beschrijving: De inventarisatie van de getoonde data is met de grootste zorg gedaan. Toch moet er rekening gehouden worden met een enkele afwijking in de geografische projectie van de gekarteerde elementen. Vooral in het geval van verdwenen cultuurhistorische elementen. Hier is gebruik gemaakt van gegeorefereerd historisch kaartmateriaal om de locatie te bepalen, waarbij een afwijking bijna onvermijdelijk is. De oudste defensieve werken zijn de walburgvestingen en zijn ingetekend als punt. Deze liggen vooral in het oosten en zuiden van de provincie. Een uitzondering is Ommen. De vroege IJssellinie (ontworpen door Menno van Coehoorn) is niet ingetekend door gebrek aan gegevens. Slechts spaarzame informatie is beschikbaar waardoor dit een te onvolledig beeld zou geven en voor verwarring of misvattingen zou kunnen leiden. Voor de vroege IJssellinie is de publicatie van A.C. Th. Gevers Leuven interessant (zie literatuurlijst). Met behulp van een masterscriptie van Bertus Brokamp (2007) zijn enkele landweren ingetekend die nog (deels) zichtbaar in het landschap liggen (Mekkelhorster linie, De Lutte-Losser, Losser, Hezinger, Fleringen en Rijssen). Wanneer de naam van een landweer niet bekend was is de naam van het dichtstbijzijnde dorp als naam in de database opgenomen. Deze zijn vooral aan de Duitse grens gesitueerd. De landweren rond Deventer, zijn gevonden via een publicatie van G.J. Doornink (1936) en zijn in de database onder kolom ind_obj_naam ‘landweer stad deventer’ genoemd. De twee leidijken die zijn aangelegd in 1688 zijn gebaseerd op de kaarten en de bijbehorende beschrijving door Jan van Alberdigh die zijn uitgegeven in atlasvorm door H.J. Versfelt (2007). Aan de randen van de uitgestrekte veengebieden lagen in 1688 verscheidene ontginningen waardoor grote delen van het veengebied ontwaterd dreigden te raken. De leidijken moesten ervoor zorgen dat het nog niet ontgonnen veen voldoende water vasthield om de defensieve waarde te behouden. Met deze achterliggende gedachte hadden de leidijken een indirecte defensieve functie en zijn daarom ingetekend onder deze laag.
Datum: 16-10-2013
Uitgevoerde bewerkingen
Beschrijving: In het kader van de herziening in 2022 zijn veel locaties als vlak ingetekend die voorheen als punt of lijn waren gekarteerd. De vlakken zijn overgenomen uit de atlas militair erfgoed van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en geven een veel gedetailleerder beeld van de situatie dan de oude kartering. Daarnaast zijn de (mogelijke) kastelen locaties van Diana Spiekhout (2020) en de (mogelijke) locaties van schansen langs de IJssel uit de Tachtigjarige Oorlog (S. Wennemers) toegevoegd aan de database.
Datum: 01-09-2022
Uitgevoerde bewerkingen
Beschrijving: INHOUD ATTRIBUTENTABEL: OBJECTID: Uniek identificatienummer binnen dit bestand. IND_CULT_DIS: Dit attribuut geeft aan binnen welke cultuurhistorische discipline de cultuurhistorische waarden vallen. IND_THEMA: Dit attribuut geeft aan binnen welk thema de cultuurhistorische waarden vallen. IND_PERIODE: Dit attribuut geeft aan binnen welke periode de cultuurhistorische waarden vallen. IND_OBJ_GROEP: Dit attribuut geeft aan binnen welke groep de cultuurhistorische waarden vallen. IND_OBJ_BESCHR: Dit attribuut geeft aan bij welke groep de cultuurhistorische waarden binnen deze laag vallen. IND_OBJ_NAAM: De namen die voorkomen op de kaart van Albers (2011) zijn zoveel als mogelijk overgenomen in dit veld. IND_OBJ_AANWEZIG: Dit attribuut geeft aan of de cultuurhistorische waarden nog aanwezig of verdwenen zijn. Cultuurhistorische waarden zijn nog aanwezig wanneer er in het landschap nog herkenbare elementen zichtbaar zijn. Waarde(n): 0 = nee; 1 = ja. IND_ENSEMBLE: Dit attribuut geeft aan wat de ensemblewaarde is van het element. Dit wil zeggen in hoeverre de historische context van het element nog aanwezig is in de nabije omgeving. Waarde(n): 0 = laag; 1 = gemiddeld; 2 = hoog; 3 = zeer hoog. IND_KENMERK: Dit attribuut geeft aan wat de kenmerkendheid is van het element. Dit wil zeggen in hoeverre het element past binnen het perfecte voorbeeld van zijn soort. Waarde(n): 0 = laag; 1 = gemiddeld; 2 = hoog; 3 = zeer hoog. IND_GAAFHEID: Dit attribuut geeft aan wat de gaafheid is van het element. De score valt hoger uit naarmate het element in betere staat is (niet beschadigd) en onveranderd is sinds het moment van aanleg. Waarde(n): 0 = laag; 1 = gemiddeld; 2 = hoog; 3 = zeer hoog. IND_ZELDZAAM: Dit attribuut geeft aan wat de zeldzaamheid is van het element. Dat wil zeggen de zeldzaamheid van dergelijke elementen binnen de provincie Overijssel. Een enkele maal is een uitzondering gemaakt wanneer een element binnen Overijssel minder zeldzaam is, maar wel heel zeldzaam binnen Nederland of Europa. Waarde(n): 0 = laag; 1 = gemiddeld; 2 = hoog; 3 = zeer hoog. IND_WAARDE: Dit attribuut geeft de totaalwaarde weer van het element en is berekend door de score bij de ensemblewaarde, kenmerkendheid, gaafheid en zeldzaamheid op te tellen. Waarde(n): 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12. IND_WAARDERING: Dit attribuut geeft de totaalwaardering van het element weer. Deze waardering volgt uit de totaalwaarde. Er is gebruik gemaakt van de volgende omrekentabel: Totaalwaarde Waardering: 0-3 = 0 4-7 = 1 8-10 = 2 11-12 = 3. Waarde(n): 0 = laag; 1 = gemiddeld; 2 = hoog; 3 = zeer hoog. IND_OBJ_KENMERK: Dit attribuut geeft belangrijke kenmerken weer die het element kan, maar niet per definitie hoeft te bezitten. De kenmerken zijn per waarde van ind_obj_beschr gelijk. NAAM: Geeft aan of het object binnen of buiten provincie Overijssel bevindt. PRIMAID: Unieke identifier ten behoeve van codering in PRIMA. CD_VISIE: Uniek nummer om de link te maken met de tekst in de omgevingsvisie. CD_VERORD: Uniek nummer om de link te maken met de tekst in de omgevingsverordening. SHAPE: Geometrie van het object.
Onderwerp: Maatschappij
Thesaurus trefwoorden: Thesaurus van Overijssel
Publicatie datum thesaurus: 10-01-2019
Trefwoord: cultuurhistorie
Trefwoord: cultuurhistorische waardenkaarten
Trefwoord: cultuurbeleid
Gebruiksbeperkingen: Geen gebruiksbeperkingen
Gebruiksbeperkingen: Geoportaal extern
Gebruiksbeperkingen: Downloadable data
Overige beperkingen: https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl
Overige beperkingen: Geen beperkingen
(Juridische) toegangsrestricties: Overige beperkingen
Metadata unieke identifier: 674c856b-49f8-46aa-bcdc-c135b8e600c4
Metadata taal: Nederlands
Metadata karakterset: utf8
Metadata hiërarchieniveau: Dataset
Metadata standaard naam: ISO 19115
Metadata standaard versie: Nederlands metadata profiel op ISO 19115 voor geografie 2.1.0
Taal van de bron: Nederlands
Karakterset van de bron: utf8
Unieke identifier: 66835a61-2537-4ec8-b96d-b31da6a1f653
Niveau kwaliteitbeschrijving: Dataset
Niveau kwaliteitbeschrijving: Dataset
Deze gegevens worden beschikbaar gesteld door het Geoportaal van Overijssel: https://www.geoportaaloverijssel.nl
In het Geoportaal staan actuele kaarten en beschrijvingen van die kaarten.
Ter referentie zijn vaak ook nog oudere kaarten beschikbaar gesteld.
De provincie Overijssel stelt zoveel mogelijk kaarten als "open data" voor iedereen beschikbaar.
Heeft u suggesties of vragen? Stuur dan een email naar kennishub@overijssel.nl
Zie proclaimer: https://www.overijssel.nl/over-overijssel/proclaimer
